Paradaki İkinci Değişim: Kripto Paralar

Bugün bir ödeme aracı mı yoksa yatırım aracı mı diye tartıştığımız, ne şekilde vergilendirileceğini öngörmeye çalıştığımız kripto paraları ben “paradaki” ikinci büyük değişim olarak yorumluyorum.

Kıymetli Metallerden Banknotlara

Bugün anladığımız tanımıyla paranın, tam olarak ilk değişimi II. Dünya Savaşı sonrası 1944’te Bretton Woods Anlaşması ile gerçekleşmişti. Bunun öncesini düşünecek olursak insanoğlu paranın icadının ardından 17. Yüzyıla kadar (Çin’de 10. Yy’a kadar dayanıyor) kıymetli madenlerden yapılan sikkeleri para olarak kullanmaktaydı. Böyle bir durum bir takım taşıma ve saklama zorlukları doğursa da kur dediğimiz, farklı paralarının birbirleri karşısındaki fiyatı belirliydi. Avrupa’da 17. Yüzyılla birlikte kağıt paraya yani “banknota” geçiş başladı.

Coronavirüs ve Sivil Havacılık Üzerine

Kaynak: https://www.agilitypr.com/

2019’un son günlerinde, Çin’in Hubei Eyaleti’ne bağlı Wuhan şehrindeki hayvan pazarında balık satıcısı olan bir kadın ateş, öksürük ve göğüs sıkışması belirtileri ile hastaneye başvurduğunda bunun bir küresel salgına dönüşeceğini; ekonomik perspektiften baktığımızda ise bunun küresel bir krize yol açacak olayların başlangıcı olduğunu kimse bilmiyordu. Bugün (29.03.2020) dahi DSO’ya göre 201 ülkeye yayılmış olan Coronavirüs olarak adlandırılan Sars-Cov-2 virüsünün neden olduğu Covid-19 hastalığından dünya genelinde 27 bine yakın insan hayatını kaybedip, 580 Bin’e yakın hastalık teşhisi konmuşken hem bu salgının ne zaman ve hangi noktada biteceği konusunda hem de bu hastalığın neden olduğu ekonomik çöküşün hangi boyutlara ulaşacağı konusunda kesin bir yargımız bulunmamakta.

Ticaret Savaşları ve Döviz Kurları

Uluslararasılaşma Nedir? Başlıklı yazımda “gerek uluslararası ticaretin liberalleşmesi, gerekse üretim ve pazar avantajları nedeniyle hem tüketim modellerinin hem de firmaların çok uluslu hale geldiğinden” bahsetmiştim. Fakat gerek karşılıklı ticaret yapan ülkelerin uyguladıkları gümrük tarifeleri, gerekse ticaret engellemeleri (bariyer) nedeniyle uluslararası ticaret tam anlamıyla özgür ve liberal değildir.

Ticaret savaşları, ülkelerin birbirlerinin ticaretine vergi ve kotalarla saldırmaya çalışmasıdır. Diğer bir ifade ile ülkelerin birbirlerine karşı uyguladıkları gümrük tarifleri nedeniyle ortaya çıkan çatışma ve anlaşmazlıklar olarak tanımlanabilir.

Cari Açık ve Cari Açığın Finansmanı Üzerine

“Cari Açık”, “Cari Denge”, “Cari Açığın Finansman Kalitesi” gibi kavramlar ülkemizde yıllardır ekonomi haberlerinde duymaya alışkın olduğumuz kavramların başında gelir.

Bu kavramlar üzerinde konuşmadan önce Cari İşlemler Hesabını ve Ödemeler Dengesini (Balance of Payments) tanımakta fayda var. Cari İşlemler Hesabı, Ödemeler Dengesinin en önemli kalemlerinden biridir. Aslında Ödemeler Dengesi dediğimiz tabloyu bir bilançoya benzetebiliriz.

Uluslararasılaşma Nedir?

Globalleşmenin işletmeler üzerindeki etkisi ile dünya ekonomisi tümleşik hale geldi. Gerek uluslararası ticaretin liberalleşmesi, gerekse üretim ve pazar avantajları hem tüketim modellerinin hem de firmaların çokuluslu hale gelmesini sağladı. Yatırımcı kanadında da çeşitlendirme uluslararası boyuta taşınarak, klasik portföy teorilerinin aksine sistematik riskin dahi belirli bir bölümünün elemine edilebileceği görüldü, karşımıza entegre finansal pazarlar çıktı.

Her firma açısından olduğu gibi çok uluslu firmaların da finansal anlamda temel amacı değer maksimizasyonudur. Bu amaç doğrultusunda üretim faaliyetlerini ya da pazarlarını yerelden uluslararası boyuta taşımışlardır. Aslında yerel bir firmanın uluslararasılaşma süreci çok klasik bir biçimde başlar. Üretimde uygun fiyatlı hammadde temini / daha uygun üretim maliyetlerinin fark edilmesi ya da yeni pazar arayışları ile başlayan süreç, çeşitli yöntemler ile gelişir.