Finansal Kaldıraç Nedir?

Finansal Kaldıraç Nedir?

Finansal kaldıraç (financial leverage), faaliyet karındaki değişimin hisse başı kardaki (earnings per share) etkisini gösteren bir ölçüttür. Finansal kaldıraç, firmanın net karını arttırmak amacıyla borç kullanma yeteneğidir. Firma, finansal kaldıraçtan faydalanarak, faaliyet karındaki 1 birimlik artışa karşılık, net karda daha yüksek bir artış sağlayabilir. Finansal kaldıraçın etkisi, finansal kaldıraç derecesi (degree of financial leverage – DFL) ile ölçülür. Firmanın, varlıklarını finanse ettiği toplam kaynakları içinde, banka borcu ve tahvil gibi finansman gideri yaratacak kaynağı ne kadar fazlaysa, finansal kaldıraç derecesi de o kadar yüksek olacaktır. Yüksek borçluluk oranına sahip ve dolayısıyla finansal kaldıraçlı firmalar, borcun anapara ve faiz ödemeleri yükümlülüğü altına gireceklerinden finansal riskleri de yüksek olacaktır. Diğer bir ifade ile firmalar üstlendikleri yüksek finansal risk karşılığında, yüksek kar elde etmek isterler. Ancak yüksek finansal risk, firmaların nakit sıkıntısı çektiği dönemlerde firmanın, iflas veya temerrütle karşı karşıya kalmasına neden olabilir. Ayrıca, artan borçluluk ve finansal risk nedeniyle, firmanın yeni kaynak ihtiyacı olduğunda, borç ve özkaynak maliyetleri de artabilir. Bu durum sermaye yapısı teorilerinde farklı açılardan ele alınmıştır. Yüksek finansal kaldıraç kullanan kuruluşlara bankalar örnek olarak gösterilebilir, zira bankalar müşterilerine kredi olarak topladıkları mevduatı ya da başka kuruluşlardan aldıkları kredileri plase ederler. Bu nedenle tüm dünyada bankacılık sektörü en çok finansal regülasyona tabi ve denetim altında bulundurulan sektördür.

Faaliyet Kaldıracı Nedir?

Faaliyet Kaldıracı Nedir?

Faaliyet kaldıracı (operating leverage), satışlardaki değişimin faaliyet karındaki etkisini gösteren bir ölçüttür. Faaliyet kaldıracı, firmanın faaliyet karını arttırmak amacıyla sabit maliyetleri kullanma yeteneğidir. Firma, satışlarındaki 1 birimlik artışa karşılık, faaliyet kaldıracından faydalanarak, faaliyet karında daha yüksek bir artış sağlayabilir. Faaliyet kaldıracının etkisi, faaliyet kaldıraç derecesi (degree of operating leverage – DOL) ile ölçülür. Firmanın, toplam maliyetleri içinde sabit maliyetlerinin payı, değişken maliyetlere kıyasla ne kadar fazlaysa faaliyet kaldıraç derecesi de o kadar yüksek olacaktır. Aynı zamanda başabaş noktasının da yüksek olmasını sağlayan bu durum firmanın faaliyet riskini de arttıracaktır. Yüksek faaliyet kaldıracı ile çalışan firmalar,  satışların artış trendinde olduğu zamanlarda, yüksek faaliyet kaldıracının ve dolayısıyla üstlendikleri faaliyet riskinin yaratacağı avantajla yüksek faaliyet karı elde edeceklerdir. Öte yandan tersi biçimde talepte yaşanan daralmalar ise bu firmaların faaliyet riski nedeniyle karlılıklarının hızlı bir biçimde azalmasına neden olacaktır. Bu bağlamda maliyet yapısı içinde sabit maliyetleri yüksek olan, sanayi kuruluşları, havayolu taşımacılığı yapan firmalar gibi “sermaye yoğun” firmaların faaliyet kaldıraç dereceleri yüksek, emek yoğun firmaların faaliyet kaldıraç derecelerinin düşük olması beklenmektedir.

SPK Forex Düzenlemesi Üzerine

SPK Forex Düzenlemesi Üzerine

Bu yazı, 10.02.2017 günü @DrOtluoglu twitter hesabımda yazdığım tweetler derlenerek oluşturulmuştur.

SPK tarafından bugün yapılan düzenleme ile kaldıraçlı döviz ( ) işlemlerinde kaldıraç, 1:100’den 1:10’a düşürüldü ve başlangıç teminatı 50 Bin TL’ye yükseltldi. Haberi yorumlamadan önce kaldıraçtan bahsedeyim.

Paranın Zaman Değeri Nedir?

Paranın Zaman Değeri Nedir?

Paranın zaman değeri, bugün bir miktar paranın gelecekteki aynı miktardan daha fazla olmasını öne süren finans konseptidir. Örneğin bugünkü 100TL, paranın zaman değeri nedeniyle 1 yıl sonraki 100TL’den daha fazladır. Bunun temel nedeni bugünkü paranın 1 yıl boyunca taşıyacağı getiri kapasitesidir. Enflasyonist ortamlarda, zamanla azalan paranın satın alma gücü sebebiyle paranın zaman değeri ile enflasyon arasında bir bağlantı olduğu düşünülür ancak gerçekte kavram olarak birbirlerinden bağımsızlardır. Yani enflasyonun sıfır olmasında dahi bugünkü değer ve gelecek değer birbirlerine eşit olmayacak, bugünkü 100TL, gelecekteki 100TL’den değerli olacaktır. Ayrıca, gelecekteki 100TL, bugünkü 100TL’den daha değersiz olacağı için paranın zaman değeri, paranın yıpranma payı olarak da ifade edilebilir.

Finansal Rasyonalite Nedir?

Finansal Rasyonalite Nedir?

Rasyonellik, felsefi açıdan akılcılık anlamına gelmektedir. Rasyonel karar alma süreci ise bireylerin kendilerine en yüksek faydayı sağlayacak seçimleri yapma sürecidir. Finansal açıdan rasyonellik, yatırım kararlarında duygu ve yanlılıklarından arınarak, en yüksek faydaya ulaşma amacıyla yatırım kararları almaktır. Diğer bir ifade ile rasyonel yatırımcı, yatırım kararlarında maksimum faydayı hedefler ve bunun için de yatırım alternatiflerini yalnızca risk ve getirilerine göre değerlendirir. Aynı risk seviyesinde en yüksek getiriyi sağlayan seçenek ve aynı getiri seviyesinde en düşük risk taşıyan seçenek finansal açıdan rasyoneldir. Ancak yatırımcının hangi risk seviyesini tercih edeceği, tamamen riske duyarlılığı ile ilgilidir. Yüksek risk almayı seven ve riskten kaçınan yatırımcılar arasında rasyonalite açısından bir çelişki yoktur. Davranışsal finans alt disiplini ise insanın rasyonel olmasına itiraz ederek, yatırımcıların duygusal olduklarını önesürer.